nỗi nhớ mùa đông

FB nhắc ngày này năm xưa. Nhưng ngày đó cũng chỉ là một ngày rất rất xưa được repost. Chỉ là một đoạn ngắn, trong rất nhiều của những viết lách liên tục những ngày đó còn rơi rớt lại. Đã có lúc cứ tưởng như sẽ còn mãi, nhưng tất cả đều nhạt nhòa theo thời gian, và gần như đã biến mất khỏi kí ức.

======

Lâu rồi tôi không viết gì cả. Khi người ta nhận ra điều đó cũng tức là người ta đang có chút gì như là cảm giác ăn năn, tội lỗi. Kết quả tất yếu là người ta sẽ kiếm một vài thứ nào đó để đổ lỗi. Lần này “nạn nhân” của tôi là thời tiết. Vâng, người ta hay nhắc đến câu “người buồn thì cảnh có vui đâu bao giờ”, nhưng cảnh buồn, lại kéo dài ngày qua ngày, tuần qua tuần, tháng qua tháng, thì đến gỗ đá cũng mòn nữa là người.

Cuối tháng 11, đầu tháng 12 – những ngày ngắn nhất trong năm. Trời không mưa gió bão bùng, đường không ngập tuyết trắng xóa … túm lại là không có cái gì quá ly kỳ rùng rợn hay hoành tráng cả. Mưa lất phất, gió thoảng chút, trời mờ mờ sáng tối lẫn lộn. Tất cả cứ nhạt nhòa lãng đãng. Vài tiếng ngắn ngủi của cái gọi là “ngày” này chỉ đủ để phơi ra những chiếc lá hiếm hoi không rõ màu vàng hay màu nâu còn sót lại giữa những cành cây khẳng khiu như chùm rễ cây chổng ngược lên bầu trời u ám. Đường phố vốn đã vắng người, đến cuối tuần lại càng vắng vẻ. Gió có mà như không, những hạt mưa nhẹ như là không rơi xuống được tới mặt đất … Cảm giác buồn buồn vắng lặng của một ngày cuối năm, của một buổi chiều 30 Tết.

Ừ thì cũng đúng. Sắp đến ngày Sinta Klaus của dân HL rồi còn gì …

Mấy ngày nay tôi nằm mơ hơi nhiều, ngủ cũng nhiều. Ngủ và mơ, tỉnh và thức, lẫn lộn. Có một nỗi nhớ, cũng như thời tiết mùa này, không quay quắt, không khát khao, mà cứ lúc ẩn lúc hiện, cứ chập chờn mãi. Tôi nhớ về một thành phố mà tôi chưa từng đặt chân tới. Đúng hơn là tôi đã qua một lần, rất ngắn trong quá khứ, rất xa, thành phố tôi chỉ được nhìn thật kỹ qua Google Earth gần đây. Có một con sông chảy qua, những con phố bao quanh hình xương cá như bao thành phố tôi đã từng qua. Những con đường vắng vẻ phủ đầy bụi đỏ, những mái nhà nhấp nhô, những dãy phố đan xen, nối tiếp gối vào nhau lúc đi lên lúc đi xuống. Có những lúc, cảm giác như là khi dùng tính năng zoom của Google Earth, tôi thấy mình lướt đi rất nhanh, dọc ngang theo cái bản đồ như là tôi đã từng sống ở đó từ kiếp trước vậy. Lúc khác, tôi như bị thu nhỏ lại, hút vào trong một cái quảng trường thân quen — ở đó cũng có một cái rạp chiếu phim ngoài trời, có những dãy nhà cũ kỹ với tường gạch vôi vữa bong ra từng mảng, những ngõ nhỏ sâu hun hút chẳng biết dẫn tới đâu, có vài chiếc ghế kẻ đứng người ngồi bên gốc cây, có một dãy cột không hiểu để làm gì, có một ông lão tay cầm gậy, lơ đãng đứng nhìn bà lão chơi cùng với cháu. Dường như mỗi điểm trên tấm bản đồ của một thành phố chưa đến đó lại là một bức mosaic của những mảng ký ức nào đó chắp vá lại.

Tôi nhớ những con phố. Không phải là nỗi nhớ quí phái như trong bài “Hà Nội phố” của Phan Vũ, không gắn với một người, một cảm xúc gì quá lớn. Nhớ những người xa lạ đi trên phố, nhớ những bước chân, những nụ cười, những ánh mắt chẳng dành cho tôi. Tôi nhớ bụi, nhớ nắng, nhớ vẻ trẻ trung vội vã của đường phố Sài Gòn. Nhớ cảm giác chầm chậm ngơ ngác, vừa lạ vừa quen của Huế. Nhớ những mảng màu sắc rực rỡ của quần áo phơi ngoài trời in trên nền những mảng tường cũ kỹ ở Venice, như muốn nhắc nhủ rằng thời gian có thể đã in dấu cả nghìn năm, nhưng vẫn có những trái tim đang đập, những đời người ngắn ngủi đang hiện hữu và quay vòng ở đây.

Ngoài kia trời tối đã lâu lắm rồi, cũng chẳng biết khi nào trời sẽ sáng. Mà trời sáng thì cũng có khác mấy đâu … Cảm giác kỳ lạ của một buổi chiều 30 Tết vẫn còn đó. Buồn buồn trong lúc nhìn một năm dần trôi qua như những que hương cháy nốt, nhìn những con phố bị người bỏ rơi trong chốc lát, và biết chắc là chỉ vài tiếng nữa mọi thứ sẽ thay đổi hoàn toàn. Bây giờ ở đây thì tôi nhớ về những con phố nơi khác, những con phố đã qua và sẽ qua. Tôi biết chắc rằng, sẽ có lúc, ở một nơi nào đó, tôi sẽ nhớ về hôm nay, về những hàng cây im lìm xơ xác, những con đường vắng vẻ lất phất mưa ngoài kia …

Back to Delft 2017

Một chặng bay xuyên đêm dài dằng dặc. Một đoàn tàu chạy ngang châu Âu. Dần dần mọi thứ hiện ra quen thuộc. Những đồng cỏ xanh rì phóng hết tầm mắt, những con mương mà mặt nước cao hơn mặt đường. Những ngôi nhà gạch trần, mặt trước là hình nón bậc thang, với những ô cửa kính to hết cỡ để đón mặt trời, cùng một khoảnh sân nhỏ trồng cây cảnh và hoa. Bên hông nhà thường là một chiếc thuyền / ca nô nhỏ in bóng lên dòng nước. Lác đác có người thong thả đạp xe thấp thoáng sau những rặng cây với thùng chứa đồ to đùng. Rồi có ai đang chạy bộ xuyên qua bãi cỏ, theo sau là một con chó lông xù đuôi vẫy tíu tít.

Hà Lan đó. Chuyến đi châu Âu này nằm ngoài dự định. Tôi có lẽ đã ko quay lại Hà Lan / Delft nếu như ko bị "bắt" phải về.  Cuộc sống hiện tại bộn bề với cả núi công việc, cả núi những thú vui và những điểm đến đang đợi phía trước ...

Chuyển sang đoàn tàu xanh / vàng quen thuộc ở ga Amsterdam Centraal, sau chừng 1 tiếng nữa thì tôi đứng đợi ở Den Haag HS. Ngày xưa, trừ ga Delft quê nhà ra thì Den Haag HS là ga mà tôi hay đi qua và hay dừng đợi tàu nhất. Một khoảng không rộng lớn với mái vòm trên cao mà chỉ có lác đác vài người nếu như không phải giờ cao điểm. Đâm ra lúc nào ở đó tôi cũng có cảm giác như đang đợi thêm một ai khác, một điều gì khác. Thời gian và không gian luôn là một thứ gì, quá đỗi dài và rộng, trùm lên mỗi một con người. Di chuyển gần nửa vòng trái đất, đứng ở một điểm mà nhớ về mười năm và như cả ngàn năm trước. Thấy mình bé như hạt cát, bồng bềnh nổi trôi giữa những cơn sóng.

Delft. Những con kênh, những con đường lát gạch, những căn nhà gạch, những lối nhỏ đi bộ. Vẫn tuyến đó xe đạp nối tiếp nhau chạy vèo vèo từ trường tới ga. Vẫn mặt đá hình tròn nằm giữa quảng trường trung tâm có chỉ về 4 hướng Đông Tây Nam Bắc. Trái tim màu xanh. Ghế băng dưới gốc cây để ngồi ngắm East Gate lúc hoàng hôn. Các ông bà già bán mãi không hết gốm Delft Blue ở chợ đồ cũ thứ Bảy hàng tuần. Ngã tư đường vào trường, một cái cột, chẳng hiểu để báo hiệu cái gì,10 năm rồi vẫn đứng nghiêng nghiêng như sắp đổ. 

Mười năm. Mười năm khiến nhiều hàng cây trăm năm ở HN bị đốn gục. Mười năm đó bao nhiêu ngôi chùa cổ kính rêu phong đã "được" làm mới. Mười năm là bao nhiêu tòa nhà mọc lên, bao nhiêu người dân bị mất đất, tù tội ở VN. Mười năm có bao em bé được sinh ra, bao người thân đã đi xa. Vậy mà nơi đó, mười năm cứ chỉ như mới ngày hôm qua. Vẫn im lìm nép bên Binnenwatersloot là cửa hàng bán băng đĩa nhạc cổ điển mà mỗi khi đẩy cửa là có tiếng chuông kính coong vang lên. Báo hiệu thời gian ngừng lại? Mặc cho các cơn lũ iPhone / iPod, Amazon, Google tràn qua. 

Không phải là đi du lịch. Tôi không tìm những địa điểm mới, không đến những chỗ nổi tiếng, không "been there done that". Chỉ đơn giản là một chuyến về quê. Về để cảm nhận lại, và rõ ràng hơn, cái vị tươi, ngậy và bùi của cá haaring sống. Để nằm nghe mùi ngai ngái của cỏ non trên nóc thư viện mà đầu không lo lắng chuyện thi cử, mà tim không khắc khoải nhớ tới một ai khác, một nơi khác. Để tay chạm vào từng viên gạch xưa, từng tấm kính màu cũ. Để chân bước theo từng lối đi không biết sẽ tới đâu. Để cảm nhận sâu hơn về nét vẽ, chất men trong những đĩa gốm mà lâu nay cứ nghĩ là Bát Tràng hàng loại hai. Để thấy rằng người đi tàu hóa ra không cắm mặt vào smartphone, mà họ nói ít hơn, nghỉ, thậm chí là ngủ nhiều hơn trên tàu. Dường như sau một ngày làm việc vất vả, tiếp xúc với quá nhiều người, họ không muốn phá đi nốt chút riêng tư, chút thư giãn còn sót lại bằng cách nhảy vô cái "social network" nào đó khác? Các "living patterns" rõ ràng là đang hiện hữu nơi đây, nhiều nữa là khác, nhưng tôi lại không thể diễn tả rành mạch được hết. Thôi thì để dành cho lần sau :-)

Chắc là có lần sau. Hay là không? Không quan trọng. Nếu có quay lại, một nơi tưởng chừng như quá quen thuộc và không bao giờ thay đổi đó với tôi vẫn luôn tràn ngập những điều mới mẻ, thú vị. Hoặc tận hưởng cuộc sống - như là lúc tôi nằm dài trên thảm cỏ xanh ở nóc thư viện, 9h tối, nhìn nắng chiều vàng óng thấp dần theo từng giây xuyên vào bên trong những tòa nhà kính, và đàn chim vẫy cánh bay đi trên đầu những ngọn cây.  Nếu không quay lại nữa, thì chừng đó năm tháng của tuổi trẻ là quá đủ. Có ngờ nghệch và lơ đãng, có vật vã và rồ dại, có tràn ngập những khiếm khuyết và tiếc nuối, nhưng tất cả đều đã cháy hết, gom hơi ấm đi theo tôi trong suốt cuộc đời.